In het Franse recht verwijst echtscheiding naar de juridische ontbinding van het huwelijk, uitgesproken door een rechter of door een akte van een advocaat die bij een notaris is ingediend, afhankelijk van de gekozen vorm. Elk type echtscheiding volgt een eigen tijdschema en formaliteiten, wat de voorbereiding van het dossier cruciaal maakt voor de duur en de kosten van de procedure.
Patrimoniale cartografie en begroting voorafgaand aan elke stap
Voordat u zelfs maar contact opneemt met een advocaat, kan het verzamelen van een compleet overzicht van het vermogen van het paar de verdere procedure veranderen. Bankafschriften, eigendomstitels, levensverzekeringspolissen, aflossingsschema’s van leningen: deze documenten maken het mogelijk om de werkelijke situatie te kwantificeren en onaangename verrassingen tijdens de verdeling te voorkomen.
Verder lezen : Spotrank: de innovatieve oplossing om de zichtbaarheid van uw website te vergroten
Een begroting opstellen vanaf het begin voorkomt financiële blokkades tijdens de procedure. Deze begroting omvat de honoraria van de advocaat (vastgesteld door een honorariumsovereenkomst die voor de start van de opdracht is ondertekend), eventuele notariskosten, kosten van de gerechtsdeurwaarder en de kosten van een aparte woning als de gemeenschappelijke woning wordt verlaten.
Om de volledige chronologie beter te begrijpen, geeft de echtscheidingsprocedure op Cap Famille een gedetailleerd overzicht van de stappen van de overeenkomst tot de definitieve ondertekening.
Verder lezen : Hoe kies je de juiste sociale woning: praktische tips om je aanvraag te laten slagen
Echtgenoten met onvoldoende middelen kunnen rechtsbijstand aanvragen, die geheel of gedeeltelijk de kosten dekt. Deze aanvraag moet van tevoren worden voorbereid om vertraging van de procedure te voorkomen.
Onderlinge echtscheiding: het traject zonder rechter sinds 2017
Sinds de hervorming van 2017 hoeft de onderlinge echtscheiding niet meer voor een rechter te komen, behalve wanneer een minderjarig kind vraagt om te worden gehoord. Beide echtgenoten kiezen elk een advocaat, waarna de advocaten samen een overeenkomst opstellen die alle gevolgen van de echtscheiding regelt: verdeling van de bezittingen, alimentatie, verblijfplaats van de kinderen, compensatievergoeding.
Wanneer het ontwerp van de overeenkomst is afgerond, heeft elke echtgenoot een bedenktijd van vijftien dagen voor de ondertekening. Deze termijn begint te lopen vanaf de ontvangst van het ontwerp per aangetekende post. Er mag geen handtekening worden gezet voordat deze termijn is verstreken.
Na ondertekening door beide echtgenoten en hun respectieve advocaten, wordt de overeenkomst binnen zeven dagen bij de notaris gedeponeerd. De notaris controleert of de termijnen en formaliteiten zijn nageleefd en registreert de akte. De echtscheiding krijgt dan uitvoerende kracht, zonder zitting of vonnis.
Documenten die nodig zijn voor de onderlinge overeenkomst
- Volledige kopie van de huwelijksakte en geboorteaktes van de echtgenoten (en van de kinderen indien van toepassing), gedateerd van minder dan drie maanden geleden
- Huwelijkscontract of verklaring van geen geregistreerd partnerschap, bewijsstukken van onroerend en roerend vermogen, bankafschriften van gezamenlijke en persoonlijke rekeningen
- Bewijs van inkomsten van de afgelopen twaalf maanden (salarisstroken, belastingaanslagen), bewijs van gescheiden woonadres indien de feitelijke scheiding al van kracht is
- Notariële liquidatietoestand als het paar onroerend goed bezit, verplicht voor de verdeling
Betwiste echtscheiding: de stappen sinds de hervorming van 2021
Wanneer de echtgenoten niet tot een globale overeenkomst komen, is de procedure voor betwiste echtscheiding van toepassing. De hervorming voortvloeiend uit de wet van 23 maart 2019, die op 1 januari 2021 in werking trad, heeft de gang van zaken ingrijpend gewijzigd.
Dagvaarding en oriëntatie
De oude verzoeningszitting is verdwenen. De advocaat van de verzoeker dient rechtstreeks een dagvaarding in voor echtscheiding bij de rechter voor familiale zaken, waarin de juridische basis wordt gespecificeerd (schuld, definitieve verstoring van de huwelijksband, acceptatie van het principe van de breuk). De territoriaal bevoegde rechter is die van de woonplaats van de familie of, bij gebreke daarvan, die van de woonplaats van de echtgenoot met wie de minderjarige kinderen wonen.
Tijdens de oriëntatiezitting stelt de rechter de procedureplanning vast en kan hij voorlopige maatregelen bevelen: toewijzing van de echtelijke woning, vaststelling van een voorlopige alimentatie, organisatie van de verblijfplaats van de kinderen. Deze maatregelen zijn van toepassing gedurende de hele duur van de procedure.
In staat stellen en vonnis
Tijdens de fase van in staat stellen wisselen de advocaten conclusies en bewijsstukken uit. De rechter voor in staat stellen ziet toe op de naleving van de planning en beslist over eventuele incidenten (verzoeken om communicatie van stukken, betwistingen van voorlopige maatregelen).
De zitting voor het vonnis vindt plaats zodra het dossier compleet is. De rechter voor familiale zaken spreekt de echtscheiding uit, beslist over de compensatievergoeding, de alimentatie voor de kinderen, de verdeling van de bezittingen en het gezag over de kinderen. Het vonnis is vatbaar voor beroep binnen een maand na de betekening.
Compensatievergoeding en alimentatie: twee verschillende begrippen
De verwarring tussen deze twee mechanismen komt vaak voor. De compensatievergoeding is bedoeld om de ongelijkheid in levensstandaard die door de breuk van het huwelijk is ontstaan, te corrigeren. Deze wordt vastgesteld op basis van de duur van het huwelijk, de leeftijd en de gezondheidstoestand van de echtgenoten, hun beroepskwalificaties en hun respectieve vermogen. Deze wordt meestal in de vorm van kapitaal uitgekeerd.
De alimentatie daarentegen betreft de bijdrage aan het onderhoud en de opvoeding van de kinderen. Het bedrag wordt vastgesteld op basis van de middelen van elke ouder en de behoeften van het kind. Deze blijft verschuldigd totdat het kind financiële onafhankelijkheid bereikt, ook na de meerderjarigheid als het kind verder studeert.
Deze twee elementen worden afzonderlijk onderhandeld of betwist. In een onderlinge echtscheiding zijn ze opgenomen in de overeenkomst. In een betwiste echtscheiding beslist de rechter over elk van hen in het echtscheidingsvonnis.
De keuze tussen onderlinge en betwiste echtscheiding hangt niet alleen af van de mate van overeenstemming tussen de echtgenoten. De complexiteit van het vermogen, de aanwezigheid van minderjarige kinderen en het bestaan van meningsverschillen over één enkel punt (voogdij, hoogte van een alimentatie) zijn soms voldoende om naar een gerechtelijke procedure te neigen, zelfs wanneer het principe van de scheiding consensus heeft.